Vondst van de eeuw | Goudstaven en munten opgegraven in een akker, allemaal uit één land
In een landelijke streek bij Pilsen (Plzeň), in de Tsjechische Republiek, is een spectaculaire archeologische ontdekking gedaan. Onderzoekers troffen een depot aan dat eeuwenlang onder de grond verborgen lag en een omvangrijke verzameling gouden en zilveren voorwerpen bevat, vergelijkbaar met de zeldzame mal die in Tsjechië werd gevonden. Die vondst werpt nieuw licht op de rijke geschiedenis van de regio en geeft waardevolle inzichten in de Keltische cultuur.
Wat er werd gevonden: een schat onder de akkers
In 2021 leidde een amateur met een metaaldetector tot de eerste aanwijzing voor deze schat. Hij vond een fragment van een munt uit de 2e eeuw v.Chr. Dat was het begin van een grondig en gecontroleerd archeologisch onderzoek door een team van Europese archeologenspecialisten.
Er zijn meer dan 500 goud- en zilveren munten blootgelegd, met diameters tussen 7 mm en 1,5 cm. Daarnaast kwamen kleine lingoten, stukjes ruw goud, goudschilfers, kleine sieraden zoals oorbellen en fragmenten van armbanden, en goudschubben boven. Het grootste deel van deze voorwerpen verkeert in uitstekende staat van conservering. Op de munten en objecten staan motieven van paarden, everzwijnen, zonnen en Keltische goden, ware kunstwerkjes die mythologie en denken van de Keltische bevolking weerspiegelen. Sommige ontwerpen tonen opvallende hellenistische invloeden, met portretten en motieven van Griekse oorsprong.
Wie deden het werk
De opgravingen gebeurden in samenwerking met het Museum en Galerie van Noord-Pilsen (MGSP) en het Archeologisch Instituut van de Tsjechische Academie van Wetenschappen, vergelijkbaar met eerdere ontdekkingen die inzicht gaven in technologische vooruitgang. Pavel Kodera, directeur van het MGSP, benadrukte dat de vondst een grote hoeveelheid uitzonderlijke kleine metalen voorwerpen bevat, vooral munten, maar ook lingoten en ruwe goudschilfers. Dankzij het werk van deze organisaties kunnen de objecten verder onderzocht worden om hun herkomst en betekenis beter te doorgronden.
Het onderzoek kijkt niet alleen naar de munten zelf, maar ook naar de situatie waarin ze werden gevonden. In de buurt van de schat zijn resten van een paard en verschillende metalen gereedschappen aangetroffen; die worden gezien als aanwijzingen voor rituele handelingen of oude ruilpraktijken.
Wat dit kan betekenen voor archeologie en cultuur
De aanwezigheid van deze voorwerpen in de regio kent meerdere mogelijke verklaringen. Eén optie is dat ze via oude handelscontacten zijn geïmporteerd. Een andere theorie is dat de objecten bewust zijn begraven voor ceremoniële doeleinden. Onderzoekers denken dat de locatie een seizoensgebonden samenkomstplaats kan zijn geweest waar lokale gemeenschappen rituelen uitvoerden of handelsactiviteiten deden.
Er staan isotopische analyses gepland om te bepalen of het metaal lokaal gewonnen is of via oude handelsroutes is aangevoerd. Die onderzoeken moeten meer duidelijkheid geven over de herkomst van de vondsten. Dat is belangrijk, want de waarde van de ontdekking zit niet alleen in de ouderdom, maar ook in de uitstekende staat van conservering en het bewijs dat het levert voor de aanwezigheid van Kelten in de regio.
Deze archeologische ontdekking behoort zonder twijfel tot een van de waardevolste schatten van Centraal-Europa. Ze geeft een fascinerend inkijkje in het verleden en nodigt uit tot verdere studie van de rijke en complexe geschiedenis van Keltische samenlevingen. Of het depot nu als culturele mijlpaal of als schakel in handelsnetwerken diende, het ontdekte depot van Pilsen blijft een uitdagende puzzel die aan historici en archeologen wereldwijd wordt voorgelegd.