Bouwvakkers werken aan een appartementencomplex en ontdekken een 500 jaar oud kasteel
In Gent, in het Nederlandstalige deel van België, hebben archeologische werken geleid tot de ontdekking van een verloren Spaans kasteel uit de 16e eeuw. Het fort kwam aan het licht tijdens voorbereidende graafwerken voor een nieuw appartementencomplex, en de opgravingen brachten al snel nieuwe inzichten in de rijke geschiedenis van de stad.
Hoe het fort tevoorschijn kwam
De opgravingen gebeurden op de bouwplaats van het geplande appartementencomplex, boven de resten van wat vroeger zowel een Spaans kasteel als de eerdere St. Bavo’s Abdij uit de 7e eeuw was. Het kasteel was oorspronkelijk gebouwd in opdracht van keizer Karel V om meer controle over Gent te krijgen, nadat de stad in opstand kwam tegen zijn belastingen. De locatie bleek een echte “archeologische schatkamer” met talrijke artefacten die vermoedelijk door het Spaanse leger zijn achtergelaten tijdens hun verblijf in het fort.
Verborgen vondsten uit verschillende tijden
Tijdens de opgraving vonden archeologen lagen met vondsten uit uiteenlopende periodes: middeleeuwse skeletten uit de 13e tot 16e eeuw, sporen van nog oudere bewoning zoals Romeinse bouwmaterialen en prehistorische vuurstenen. Daarnaast kwamen glazen kommen, scherven van wijnflessen, keramiek, dierlijke resten, zaden en plantpollen aan het licht. Die vondsten geven een gedetailleerd beeld van het leven binnen de kasteelgrenzen, van bouwmateriaal uit Romeinse tijden tot alledaagse voorwerpen.
Archeoloog Robby Vervoort noemde het terrein een “archeologische schatkamer”. “Vondsten zijn vaak uitzonderlijk goed bewaard. We schrapen laag na laag weg om de vondsten zo goed mogelijk te recupereren,” legde hij uit.
Bewaren of bouwen: de keuzes
De ontdekking stelde de geplande bouwwerken voor uitdagingen. Er werd besloten het appartementencomplex grotendeels zonder kelders te bouwen, zodat de historische site zoveel mogelijk ongemoeid blijft. “Een deel van het perceel is bewaard gebleven,” zei Vervoort, in de hoop dat toekomstige archeologen met betere technologie verder onderzoek kunnen doen naar het rijke verleden van de plek.
De vondsten bieden niet alleen inzicht in Gent als historische plek, ze geven onderzoekers ook de kans te leren over voeding en dagelijks leven van de Spaanse soldaten die het kasteel bewoonden, onder meer via de analyse van dierlijke resten, zaden en pollen.
Wat dit voor de toekomst betekent
De opgraving heeft het verleden van Gent opnieuw onder de aandacht gebracht en werpt vragen op over hoe erfgoed en modernisering samen kunnen gaan. Onder de stad liggen nog veel lagen die wachtend zijn op ontdekking. Het project herinnert eraan hoeveel er nog te leren valt over de geschiedenis onder onze voeten en zet aan tot zorgvuldige afweging bij stedelijke ontwikkeling. Terwijl de werkzaamheden doorgaan, blijven delen van het perceel onaangeroerd zodat toekomstige opgravingen mogelijk zijn, met de hoop dat die nieuwe helderheid brengen over het verleden van de stad.