Kraanwater: Deze veelgemaakte fout kan gevaarlijk uitpakken
Leidingwater (kraanwater) is een onmisbaar onderdeel van ons dagelijks leven en wordt vaak gezien als de beste manier om je dorst te lessen. Toch zijn er een paar belangrijke aandachtspunten rondom veiligheid en juist gebruik, vooral wat betreft de groei van bacteriën zoals legionella in stilstaand water. Dit artikel legt die kwestie uit en geeft bruikbare aanbevelingen voor veilig gebruik van leidingwater.
Gezondheid en veilig gebruik
Veel mensen hebben de gewoonte ’s ochtends even de kraan te laten lopen tot er koel water uitkomt. Dat eenvoudige beetje doorspoelen kan veel uitmaken voor de gezondheid. Als water langere tijd stil staat in de leidingen, meer dan vier uur om precies te zijn, kunnen potentiële schadelijke bacteriën, zoals legionella, zich vermenigvuldigen. Stilstaand water kan ook metalen en andere stoffen uit de leidingen opnemen.
Volksgezondheidsorganisaties zoals het Umweltbundesamt en de Verbraucherzentrale raden aan om water dat langer dan vier uur in de leiding heeft gestaan niet te gebruiken voor het klaarmaken van voedsel of dranken. Laat de kraan lopen totdat er koel en vers water uitkomt; hoe lang dat duurt hangt af van de verdieping en de lengte van de leidingen, meestal tussen 15 tot 60 seconden, volgens Astrid Hackenesch-Rump van de Berliner Wasserbetriebe.
Klimaat- en kostenvoordelen
Leidingwater heeft ook flinke milieuwinst. De Verbraucherzentrale wijst erop dat de klimaatbelasting door flessen mineraalwater in Duitsland bijna 600 keer hoger is dan die van leidingwater. Daarnaast is leidingwater ongeveer 100 keer goedkoper dan gekocht mineraalwater. Dat maakt het niet alleen een gezonde keuze, maar ook een duurzame en zuinige optie.
In Duitsland is leidingwater vrijwel overal veilig te drinken. Dat scheelt veel plastic afval en transportemissies die bij flessenwater komen kijken.
Praktische tips voor dagelijks gebruik
Na een vakantie is het verstandig eerst zowel koud als warm water door te spoelen. Laat het koude water ongeveer 10 liter door de leidingen stromen. Het warme water moet enkele minuten op een temperatuur van meer dan 60 °C blijven om bacteriën effectief te doden en mogelijke risico’s te verminderen (aanbeveling van het Umweltbundesamt). Dit advies is vooral belangrijk bij het bereiden van babymelk en zuigelingenvoeding.
Om verspilling te beperken kun je de eerste liters opvangen en gebruiken voor kamerplanten, tuinirrigatie of schoonmaak. Verder helpen waterbesparende douchekoppen en korter douchen om thuis minder water te verbruiken.
Legionella: wat je moet weten
Legionella zijn bacteriën die van nature in zoet water voorkomen en gezondheidsproblemen kunnen geven, variërend van griepachtige klachten tot ernstige longontstekingen. De bacterie groeit vooral bij warmere temperaturen, terwijl grondwatertemperaturen in Duitsland meestal tussen 10 en 15 °C liggen, wat koud drinkwater relatief veilig maakt. Een groot aandachtspunt is het inademen van microscopisch kleine waterdruppels tijdens het douchen.
Daarom is het belangrijk om warmwaterinstallaties op een veilige temperatuur te houden en het waternetwerk goed te onderhouden. Bij twijfel kan het testen van leidingwater helpen om eventuele gezondheidsrisico’s op te sporen en aan te pakken. Wassertest-online.de wordt vaak genoemd als een handige service voor het afnemen van watermonsters.
Leidingwater heeft veel voordelen voor gezondheid en duurzaamheid, mits je het op de juiste manier gebruikt. Met eenvoudige voorzorgsmaatregelen, zoals het doorspoelen van leidingen na langere stilstand en goed onderhoud van warmwatersystemen, kun je het dagelijks gebruik een stuk veiliger maken.