Franse wetenschappers ontrafelen hoe je echt met je kat kunt praten – vergeet het “poesje-poesje”
Het blijkt dat we al eeuwen op de verkeerde manier met onze katachtige vrienden omgaan. Recent Frans onderzoek toont aan dat een subtiel uitgestoken hand doorgaans veel effectiever is dan het hardop roepen. Die doorbraak in hoe we met katten communiceren is relevant voor iedereen die met katten samenleeft of ze wil begrijpen.
Hoe het onderzoek in elkaar zat
De studie, uitgevoerd door Charlotte de Mouzon en Gérard Leboucher van het Laboratoire Éthologie Cognition Développement aan de Université Paris Nanterre, werd in 2023 gepubliceerd in het tijdschrift Animals (vol. 13, nr. 9, p. 1528, DOI: 10.3390/ani13091528). Onder de titel “Multimodal Communication in the Human, Cat Relationship: A Pilot Study” onderzochten de auteurs hoe katten reageren op verschillende vormen van menselijke communicatie.
De opzet van het experiment was origineel: observaties in kattencafés in Bordeaux en Toulouse. Daar kunnen katten met onbekende mensen omgaan zonder de afleidende invloed van hun eigenaren. Van twaalf zorgvuldig geselecteerde katten werden er zes uitgesloten omdat ze te wantrouwig of niet geïnteresseerd waren in menselijke interactie. Doordat de proefpersoon geen bekende eigenaar was (de experimentatrice), werden subjectieve invloeden verder beperkt.
Wat ze vonden
De tests bestonden uit vier benaderingen: alleen een visueel signaal, alleen een vocaal signaal, een combinatie van gebaar en vocalisatie, en de afwezigheid van enige benadering. Al snel bleek dat katten het snelst en het meest positief reageerden op de combinatie van gebaar en stem. Een zuiver visueel signaal, zoals het uitreiken van een hand, had ook een duidelijk effect.
Het idee dat “het gebaar voor gaat op de stem” wordt bevestigd door de observatie dat het visuele signaal effectiever was dan herhaaldelijk roepen. Interessant genoeg zorgde het weglaten van alle stimulatie voor een significante toename van staartbewegingen, wat klassieke tekenen van irritatie of ongemak bij katten zijn.
Uitleg en praktische tips
De voorkeur van katten voor visuele signalen zegt iets over hun evolutionaire aanleg: ze reageren meer op houdingen dan op geluiden. Dat staat haaks op honden, die doorgaans beter reageren op stemgeluiden. De bevindingen wijzen erop dat katten zeer alert zijn op hun sociale omgeving; een onverschillige menselijke aanwezigheid kan voor hen dubbelzinnig of zelfs bedreigend overkomen.
Voor kattenliefhebbers heeft de studie concrete gevolgen. Je hoeft je kat niet steeds opnieuw te roepen. Een zachte stem gecombineerd met een subtiel gebaar werkt vaker beter. Let ook op stresssignalen, zoals een toename van staartbewegingen. Vermijd het volledig negeren van een kat: een vriendelijke blik of een voorzichtig uitgestoken hand kan al helpen om vertrouwen te winnen.
Katten lijken weinig te reageren op geluiden zoals tongklakken, zacht fluiten of het roepen van “poes-poes” of “poesje poesje”. Zulke pogingen leveren vaak teleurstellende resultaten op.
De inzichten van De Mouzon en Leboucher bieden daarmee een betere manier om met katten te communiceren en roepen om een aanpassing van eeuwenoude gewoonten. Als we echt contact willen maken met onze katachtige vrienden, moeten we onze aandacht verleggen van lompe geluiden naar subtiele gebaren. Daarmee komen we een stap dichter bij het ontcijferen van het complexe gedrag van de mysterieuze kat.