Eerste trans-Atlantische glasvezelkabel ter wereld wordt na 37 jaar van de zeebodem gehaald — TAT-8 ging in 1988 in gebruik en raakte defect in 2002
Een bijzondere operatie speelt zich nu af voor de kust van Portugal. Subsea Environmental Services is bezig met het bergen van de historische TAT‑8-kabel. Deze kabel, de eerste glasvezelverbinding over de Atlantische Oceaan, is een mijlpaal in de telecomgeschiedenis. Volgens een recent artikel in WIRED, gepubliceerd deze week, is het doel van de operatie om de kabel te herstellen en te recyclen.
De pionierskabel TAT‑8
De TAT‑8, voluit Trans‑Atlantic Telephone 8, werd aangelegd door drie grote telecompartners: AT&T, British Telecom, en France Telecom. De kabel ging officieel in gebruik op 14 december 1988. Al snel bleek de capaciteit binnen slechts 18 maanden uitgeput te zijn. De TAT‑8 speelde een belangrijke rol door als eerste optische vezels te gebruiken in plaats van koperdraad voor dataverkeer. Dat werd de standaard voor volgende kabels en legde de nadruk op de behoefte aan glasvezelcapaciteit.
Technische voorsprong en uitbedrijfstelling
Ondanks de technische doorbraak werd de kabel in 2002 buiten gebruik gesteld. Reden: een storing die te duur was om te repareren. De opbouw van de kabel, met aanzienlijke hoogwaardige koperen componenten, staal en een polyethyleen buitenmantel, bleef meer dan twintig jaar onaangeroerd op de oceaanbodem liggen.
Hoe het herstel verloopt: middelen en logistiek
Het herstel is complex en wordt uitgevoerd door Subsea Environmental Services met het schip MV Maasvliet. Dit nieuwe diesel‑elektrische schip is sinds januari 2025 in gebruik en is nu op zijn vierde reis. Het schip heeft te maken gehad met het vroege orkaanseizoen, waarbij stormen zoals Dexter en Erin de koers wijzigden. Daardoor is de opbrengst aan kabels lager dan oorspronkelijk gepland.
Het werk zelf vraagt veel precisie: de kabel moet handmatig in de opslag van het schip worden gewikkeld. Mechanische behandeling kan de glasvezels beschadigen, dus een zorgvuldige, handmatige aanpak is noodzakelijk.
Recycling en wat er met de materialen gebeurt
De teruggehaalde materialen zijn behoorlijk waardevol. Het koper wordt hergebruikt (onder meer als omheining), staal vindt opnieuw toepassingen in diverse sectoren, en de polyethyleen buitenmantel gaat naar Nederland om omgezet te worden in niet‑voedselgerelateerde kunststoffen. Het recyclen van deze grondstoffen kan van groot belang zijn, zeker gezien de prognose van het Internationale Energieagentschap (IEA) dat kopervoorraden binnen een decennium met 30% kunnen afnemen.
Een wereldwijd probleem: afgedankte kabels
Er ligt naar schatting 2.000.000 km aan uitgefaseerde onderzeese kabels wereldwijd, waarvan het merendeel nooit is geborgen. Operaties zoals die van Subsea Environmental Services bieden een milieuvriendelijkere oplossing: ze beperken de verstoring van de zeebodem door bestaande kabelroutes te gebruiken.
Deze acties laten zien dat technologische geschiedenis niet alleen in archieven thuishoort. Door slim te herstellen en te recyclen kan zo’n verleden ook iets bijdragen aan de toekomst. Het verhaal van TAT‑8 en de huidige bergingsoperaties onderstrepen de toepasbaarheid en het belang van blijvende vernieuwing en behoud, zowel op technologisch als op duurzaamheidsvlak.